ฉีดฟิลเลอร์ให้ปลอดภัย
งานวิจัยปี 2021–2026 บอกอะไรเรา

ความเสี่ยงหลักอยู่ที่หลอดเลือด และอยู่กลางใบหน้า

งานวิเคราะห์ผู้ป่วยที่เกิดภาวะหลอดเลือดอุดตันจากฟิลเลอร์ 120 ราย ตีพิมพ์ใน Aesthetic Surgery Journal Open Forum ปี 2025 พบว่า 90% เกิดในบริเวณกลางใบหน้า และ 68% อยู่ในแนวของหลอดเลือดแดง facial artery ที่วิ่งผ่านร่องแก้ม ข้างจมูก และริมฝีปาก¹

ในกลุ่มนี้ 59% ลุกลามจนเนื้อเยื่อขาดเลือด และบริเวณกลางใบหน้ามีอัตราเนื้อเยื่อตายสูงกว่าด้านข้างอย่างมีนัยสำคัญ (63% เทียบกับ 33%)¹ ตัวเลขนี้มาจากผู้ที่เกิดภาวะแทรกซ้อนแล้ว จึงไม่ได้บอกว่าการฉีดทั่วไปเสี่ยงเท่านี้ แต่บอกว่าตำแหน่งไหนต้องระวังเป็นพิเศษ

หลอดเลือดแดงบนใบหน้าไม่ได้อยู่ระดับความลึกเดียวตลอดเส้น หลายเส้นวิ่งลึกแล้วค่อยขึ้นมาใกล้ผิวในบางตำแหน่ง แพทย์จึงต้องรู้ว่าแต่ละจุดควรฉีดชั้นไหน ดูภาพประกอบ 5 ชั้นได้ที่หน้าแรก

เข็มหรือแคนนูลา

การศึกษาย้อนหลังใน JAMA Dermatology รวบรวมข้อมูลจากแพทย์ผิวหนัง 370 คน ครอบคลุมฟิลเลอร์ราว 1.7 ล้านหลอดตลอด 10 ปี พบการอุดหลอดเลือดจากเข็ม 1 ครั้งต่อ 6,410 หลอด และจากแคนนูลา 1 ครั้งต่อ 40,882 หลอด หรือโอกาสต่ำกว่าราว 77%²

ทั้งสองแบบยังมีความเสี่ยง แคนนูลาขนาดเล็กก็แทงเข้าหลอดเลือดได้ งานวิจัยจึงไม่ได้บอกว่าต้องใช้แบบไหนเสมอ แต่บอกว่าควรเลือกเครื่องมือตามตำแหน่งและชั้นที่จะวางเจล

การดูดทดสอบก่อนฉีด ช่วยได้แค่ไหน

การดูดทดสอบคือการดึงก้านกระบอกฉีดถอยเล็กน้อยก่อนฉีด เพื่อดูว่ามีเลือดย้อนเข้ามาหรือไม่ การศึกษาหลายศูนย์ใน Aesthetic Surgery Journal ปี 2025 ทำการดูดทดสอบ 5,106 ครั้งในผู้ป่วย 1,007 ราย จาก 14 คลินิกใน 9 ประเทศ พบผลบวกเพียง 0.69% และแต่ละคลินิกได้ผลต่างกันมาก ตั้งแต่ 0% ถึง 6.72%³

แนวทางของกลุ่ม CMAC ระบุว่าความน่าเชื่อถือของการดูดทดสอบอยู่ราว 33–63% และ “ผลลบไม่ได้หมายความว่าการฉีดจะปลอดภัย”⁴ การดูดทดสอบจึงเป็นเพียงเครื่องมือหนึ่ง ไม่ใช่เกราะป้องกัน ความปลอดภัยจริงมาจากการเลือกชั้นที่ถูก ฉีดช้า ใช้แรงดันต่ำ และปริมาณน้อยต่อจุด

อัลตราซาวด์ Doppler ก่อนฉีด

บทความทบทวนใน Aesthetic Plastic Surgery ปี 2026 แนะนำให้สแกนอัลตราซาวด์ความละเอียดสูงก่อนฉีดในบริเวณเสี่ยงสูง 4 จุด ได้แก่ หน้าผากและระหว่างคิ้ว จมูก ร่องข้างปีกจมูก และรอบปาก เพื่อดูตำแหน่งหลอดเลือดและจุดที่หลอดเลือดเปลี่ยนระดับความลึก⁵

อุปกรณ์รุ่นใหม่ติดหัวตรวจไว้ที่นิ้วของแพทย์ ทำให้ดูภาพไปพร้อมกับฉีดได้ การศึกษาใน Journal of Cosmetic Dermatology ปี 2026 ใช้วิธีนี้ฉีดร่องแก้มในผู้ป่วย 33 ราย ไม่พบภาวะหลอดเลือดอุดตัน แต่ผู้วิจัยระบุชัดว่าการศึกษานี้ยัง “ไม่ได้พิสูจน์ว่าปลอดภัยกว่า” และต้องมีการศึกษาเปรียบเทียบต่อ⁶

สรุปตามหลักฐาน: อัลตราซาวด์เป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์ โดยเฉพาะในจุดเสี่ยงและคนที่เคยผ่าตัดหรือฉีดมาก่อน แต่ยังไม่มีงานวิจัยแบบสุ่มเปรียบเทียบที่ยืนยันว่าลดภาวะแทรกซ้อนได้

ถ้าเกิดภาวะแทรกซ้อน ต้องเร็ว

แนวทางของกลุ่ม CMAC แนะนำให้หยุดฉีดทันทีเมื่อสงสัย ประเมินการไหลเวียนของเลือดที่ผิว และใช้เอนไซม์สลายฟิลเลอร์ (hyaluronidase) ขนาดสูงแบบให้ซ้ำเป็นระยะ พร้อมประเมินซ้ำทุกชั่วโมง เพราะพบว่าเจลยังค้างในหลอดเลือดได้หลังผ่านไปหนึ่งชั่วโมง⁴

ความเร็วสำคัญมาก โดยเฉพาะเมื่อกระทบการมองเห็น ข้อมูลจากสัตว์ทดลองชี้ว่าจอประสาทตาทนการขาดเลือดได้ราว 97 นาทีก่อนเสียหายถาวร⁴ คลินิกจึงต้องมียา อุปกรณ์ และขั้นตอนพร้อมใช้ตั้งแต่ก่อนเริ่มฉีด ไม่ใช่ไปหาเมื่อเกิดเหตุแล้ว

คำถามที่ควรถามแพทย์ก่อนฉีด

• ใครเป็นคนฉีด และฉีดตำแหน่งนี้มาบ่อยแค่ไหน
• จะวางเจลชั้นไหน ใช้เข็มหรือแคนนูลา และเพราะอะไร
• ผลิตภัณฑ์ขึ้นทะเบียนกับ อย. หรือไม่ ขอดูกล่องและเลขล็อตได้ไหม
• คลินิกมีเอนไซม์สลายฟิลเลอร์และแผนรับมือภาวะแทรกซ้อนพร้อมหรือไม่
• ถ้ามีอาการผิดปกติหลังกลับบ้าน ติดต่อใครได้ตลอดเวลา

อ่านต่อ: เติมให้ถูกชั้น กายวิภาคใบหน้า 5 ชั้นกับการฉีดแบบ Layered

เอกสารอ้างอิง

1. Khoshnaw N, Schelke L, Murray G, Velthuis P. Localization and Staging of Vascular Adverse Events After Facial Fillers: A Detailed Assessment. Aesthetic Surgery Journal Open Forum. 2025. doi:10.1093/asjof/ojaf064
2. Alam M, Kakar R, Dover JS, et al. Rates of Vascular Occlusion Associated With Using Needles vs Cannulas for Filler Injection. JAMA Dermatology. 2021. jamanetwork.com
3. Nikolis A, et al. Rates of Positive Aspiration Prior to Facial Hyaluronic Acid Filler Injections: Outcomes of a Multicenter, Cross-sectional Study. Aesthetic Surgery Journal. 2025;45(12):1285. academic.oup.com
4. Murray G, Convery C, Walker L, Davies E. Guideline for the Management of Hyaluronic Acid Filler-induced Vascular Occlusion. Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology. 2021;14(5):E61–E69. jcadonline.com
5. Gonzalez C, Garzon H, Bravo C, Kroumpouzos G. Ultrasound Imaging of High-Risk Facial Areas for Injectables: A Practical Guide for Common Scenarios. Aesthetic Plastic Surgery. 2026;50(14):5881–5891. link.springer.com
6. Lee W, Ascher B, Yi KH, Kim JS, Melin A, Kim SH. Study on Safe Filler Injection Techniques Using Cutting-Edge Ultrasound Technology. Journal of Cosmetic Dermatology. 2026. doi:10.1111/jocd.71046

บทความนี้มีไว้เพื่อให้ความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล ควรปรึกษาแพทย์ก่อนตัดสินใจรับการรักษาทุกครั้ง